Kategoriler

• Genel Ticaret
• Tarih
• Komik
• Ticaret
• Muzik
• Videolar
• ASK
• Kadinlar
• Psikoloji
• Egitim
• e-Ticaret
• Din
• Sohbet MSN
• Bilim Kultur Islam
• Guzeller
• Kultur
• Ailem Var
• Destanlar
• Cinsellik
• Icatlar
• Mitoloji
• Astroloji-Fal

Linkler

Online Film izle | Şifa Bul | Sezgilerim | 18+ Videolar |

Alt Menü

Sinema İzle | İndir download | Kadınlara Özel | 18+ Amatör

Son Yazılarım

Aşk Sevgi Msn Nickleri - Msn İçin Msn Nickleri [Bu yazıyı izle]

Balla Gelen Güzellik

Fondöten kullanma taktikleri

Elleriniz artık yumuşacık olacak!

Tırnaklarınız hazır mı?

Gençleşmek isteyenlere müjde! 10 yaş genç görünmenin sırrı çözül

Rüya Nedir ? Rüyanın Bilimsel Tarifi,Rüya Tabiri

Burçlara Göre Gelinlik,Burçlar,Burç,Gelinlik,Burç Yorumları

Burçlar Nasıl Özür Diler,Burç,Burçlar ve Özür,Burç

Shakira

Adriana Lima

Paris Hilton

Son Yorumlar

Hakkında

Blog Yazarı

Ne zamandan beri insanlar gözlük kullanıyorlar?

2/12/2007 | Kategori: Psikoloji | Yorum (yok) | Yorum Yaz | Kalıcı Bağlantı

PSİKOLOJİDE YAKLAŞIMLAR (EKOLLER-İŞLEVSELCİLİK-DAVRANŞÇILIK-Bİ

 

PSİKOLOJİ  EKOLLERİ

 

İŞLEVSELCİLİK

 

Yüzyılın başında yapısalcılığa karşı bir tepki olarak doğan işlevselcilik, W. James ve J. Dewey tarafından geliştirilmiş bir yaklaşımdır. Bu yaklaşıma göre insan zihnini anlamak için, yapısından çok işlevine bakmak gerekir; önemli olan insanın bilinçli deneyimleri ile davranışları arasındaki ilişkiyi keşfetmektir.

Gerçekliğin daha genel ve daha pragmatik bir anlayışını savunan işlevselcilik temel postülasını Darwin'de bulmaktadır. Nasıl ki insanın fiziksel özellikleri, onun idamesini ve çevreye uyumunu sağladıkları ölçüde nesilden nesle geçiyorsa, bu durum insan bilinci için de geçerli olmalıdır. Bu nedenle işlevselciler, zihinsel süreçlerin işlevsel ya da uyumsal rolüyle ilgilenmişlerdir.Fonksiyonalistler, yapısalcıların görüşlerine karşı çıktılar; onlara göre bilincin ne olduğundan çok, ne için olduğunu bilmek önemlidir. Yani bilincin amacı ve işlevini bilmek asıl amaç olmalıdır. Bunlara göre insan davranışlarını anlamak için sadece bilinç olaylarını çözümlemek yoluyla incelemek yeterli değildir. Bilinç incelenmelidir ama bunun yanında insanın çevresine uyumunda yardımcı olacak, öğrenme gibi duyum davranışları da incelenmelidir. İşlevselcilik davranışı, çevreye uyum süreci olarak tanımlamıştır. Bu ekolün amacı algılama, düşünme, duygulanma gibi içsel eylemlerin, hayatta karşılaşılan çeşitli problemlerin çözümlenmesine nasıl yardım ettiğini açıklamaktır. İşlevselciler eyleme ve yararcılığa dönüktür. Fonksiyoncular, yöntem olarak içgözlem ve gözlemi kullanmışlardır. Davranışları özel olarak da öğrenmeyi açıklamaya çalışmışlardır. Hem insan, hem de hayvan davranışları konusunda bilgi toplayarak psikolojinin bilgi alanını genişletmişlerdir.

 

GESTALTÇI YAKLAŞIM

 

Geştalt teorisi, bir eşya veya olayın anlamlandırılmasında, uyaran veya biçimlerin bütünsel algısını vurgulayan görüş olarak tanımlanabilir. Yüzyılın başlarında Almanya'da Wertheimer, Koffka ve Köhler tarafından geliştirilen bu teori, yüzyılın başında psikolojiye hakim olan 'psikofizik'e (algı, bellek ve benzeri psişik edimleri refleks, duyum ve imaj terimleriyle, yani basit biyolojik olgularla açıklayan yaklaşım) bir tepki olarak doğmuştur.

Psikoloji tarihinde Önemli bir yeri olan geştalt teorisine göre, tüm zihinsel edimlerde anlam, durumun bütününün algısından çıkar, eğer parçalara ayırarak, öğelere bölüp sonra toplayarak yaklaşılırsa, anlam gözden kaçar. Bütün parçalarının toplamından fazladır.

Bunun ilk örneklerinden biri XIX. yüzyıl sonunda Ehrenfels tarafından verilmiştir. Eğer bir melodiyi algılıyorsak ve tanıyorsak, bu, onu oluşturan notalardan her birini öğrenip bellekte tuttuğumuzdan değil, notalar arası harmoniyi, melodiyi veren yapıyı bellekte tuttuğumuzdandır.

Partisyonu bir başka tonaliteye naklederek notaları değiştirebiliriz, ama melodi aynı kalır. Melodinin algısı, notalarının ardışık algısı değildir, notaların oluşturduğu orijinal bütünün algısıdır. Algılamak, bir biçimin, bir geştaltın tanınmasıdır.

Bu yaklaşım, algı sorunlarının, örneğin illüzyonların açıklanmasında ('doğru biçim' ihtiyacı, bazı şekillere üçüncü boyut eklenmesine yol açmaktadır, vb.), doğal bir bütünlüğün söz konusu olduğu ve her bir fonksiyonun bitişik fonksiyonlarla birlikte ele alınması gereğinin duyulduğu alanlarda (nöroloji, bellek, zeka, vb.) önemli bir uygulama alanı bulmuştur. Gestalt psikolojisine göre parçaların bir bütünlük içinde anlam kazanması önemlidir. Örneğin bir tablo, tuval, boya ve renklerin toplamından çok daha farklı bir şeydir. Tek tek anlamı olmayan parçalar bütünlük halinde anlam kazanır.

Geştalt teori, sosyal psikoloji alanında Kurt Lewin'in etkisiyle ve Asch, Şerif, vb. öncü sosyal psikologların çalışmalarıyla önemli bir yer kazanmıştır. Halen 'global algı - analitik algı' tartışmalarında güncelliğini korumaktadır.

BİYOLOJİK YAKLAŞIM

 

Buna psikobiyolojik yaklaşım da denilebilir. ABD'li psikiyatr Adolf Meyer`in öncülüğünü yaptığı Psikiyatri Okulu`nun yaklaşımıdır. Meyer, insanı bütünselliği olan biyolojik bir birim olarak kabul eder. İnsan davranışını anlayabilmek için psikoloji ve sosyolojiden yararlanmak gerekir. Meyer'e göre zihinsel bozukluklar organik ve kalıtsal etkenlerin karmaşıklaştırdığı gerçekçi olmayan beklentiler ve yanlış alışkanlıkların sonucunda ortaya çıkar.

 

DAVRANIŞSAL YAKLAŞIM

İnsan zihninin işleyiş biçimini incelemek ilk başlarda psikolojinin temel konusu olarak kabul edilmiştir .başlangıçta felsefenin yoğun etkisi altında olan psikoloji bireyin düşünme ve anlama yetenekleri üzerinde çalışmayı ön plana almıştır .içebakış yöntemini kullanan o devrin psikologları düşüncenin yapısını anlamaya çalışıyordu .psikologların çoğunun felsefe eğitimi almış olması ve psikolojik araştırma becerilerinin olması içe bakış yönteminin düzensiz bir şekilde kullanılmasına yol açtı.
Araştırmalarda elde edilen güvenilir olmaktan uzak ve ne anlama geldiği belirsiz veriler psikologlar arasında ciddiye alınmaya başlandı. Bu yüzden Amerikalı psikolog James b. Watson 1920’lerde zihinde olup biten düşünce ve duygularla hiç ilgilenmeden bireyin gözlenebilen davranışlarını incelemeyi amaçlayan davranışsal yaklaşımı önerdi.
Davranışsal yaklaşım,bireyin gözlenebilen ve dolayısıyla, ölçülebilen davranışlarını incelemeyi psikolojinin tek bilimsel yöntemi olarak savunur. Bu görüşe göre içebakış düşünce ve duygu gibi, deneğin kendisinden başka kimsenin gözlemesine olanak vermeyen bir olgu içerdiğinden özneldi. Davranışsal yöntem ise herkesin gözleyebildiği bir olgu içerdiğinden nesneldi. Bilimsel yöntemin nesnelliği fizik, kimya, biyoloji gibi diğer bilim dallarında oldukça yerleşmiş bir özellik olduğundan davranışsal yöntemin nesnel olma özelliği onun bilimsel yöntemle eş anlamlı imiş gibi algılanmasına yol açtı.

Davranışsal yaklaşım (U-D) psikolojisi olarak da bilinir. Uyarıcının cinsi, şiddeti ve tekrarı ile davranışın türü, kuvveti ve frekansı arasındaki ilişkiyi inceler. Ayrıca, davranışı pekiştiren ödüllendirme koşullarını da ele alır. Harvard Üniversitesi profesörlerinden B.F Skinner, bu konudaki çalışmasıyla ün yapmıştır. Uyarıcı –davranış psikolojisi organizmanın içinde olup biten biyolojik veya bilişsel süreçlerle ilgilenmesi amacı çevredeki uyarıcı koşullarla ortaya çıkan davranış arasındaki ilişkiyi incelemektir. Organizmanın içindeki süreçlerle ilgilenmediği için bu yaklaşıma “boş organizma” yöntemi adını verenler de olmuştur. Öğrenme süreci, çevredeki ödüllendirme koşullarıyla açıklanır. U-D yaklaşımı gazete haberi olarak verilen Mehmetşah Demirtaş’ın karısını ve iki çocuğunu öldürmesini, onun içinde yaşadığı çevrenin ödüllendirme koşullarında arar. Mehmetşah belirli bir toplumda yetişmiş ve belirli ödüllendirmelerle koşullandırılmıştır. Karısını ve çocuklarını öldürmek onun içinde bulunduğu koşullar yönünden en ödüllendirici davranıştır. Cezaevindeki dedikodu Mehmetşah’a karısının ne yaptığını bildiren kişi veya kişilerin gözünde küçük düşmek bir erkek olarak yaşamının sonuna kadar namusu lekeli olarak onursuzca yaşamak seçeneklerinin yanında karısını öldürerek namusunu temizlemek Mehmetşah Demirtaş’ın içinde bulunduğu koşullar içinde en ödüllendirici öğrenilmiş davranışlardır.

Basitleştirerek özetlemeye çalıştığımız U-D psikolojisi, psikoloji biliminin gelişiminde önemli bir basamağı oluşturur. Bir bilim olarak üniversitelerde ve sosyal yaşamda psikolojinin yaygın olduğu Amerika Birleşik Devletleri’nde U-D yaklaşımı 1930-1960 yılları arasında en belirgin yaklaşım olmuş ve birçok araştırmanın temelini oluşturmuştur. Daha sonraki yıllarda ise Avrupa’da daha kuramsal ve bilişsel süreçlere ağırlık veren psikolojik yaklaşımların gelişmesiyle, etkisi zayıflamıştır. Günümüzde psikologlar bilişsel süreçleri hesaba katmadan yalnızca nesnel çevre koşullarıyla U-D yaklaşımı içinde, bireyin davranışlarının açıklamanın olanaksız olduğunu düşünürler.

Bu yöntemin insana uygulanması bilinç sorununu yeniden ortaya çıkarmayacak mıydı? Bilinci bir yana olanaklı mıydı? Davranışçı devrim denen şeyin yaratıcısı A.B.D’li Watson’un ilkin hayvan ruhbilimiyle uğraşmış olması bu bakımdan ilginçtir. Watson’a göre ruhbilim insanların nesnel olarak gözlenebilir davranışlarının incelenmesidir ve davranış kavramı da U-Y (uyarı-yanıt) çifti kavramına indirgenmektedir. Ne tür olursa olsun bir davranış belli bir anda çevreden gelen uyarılar topluluğu olan U’ ya gösterilen tepkiler (kaslara ya da salgı bezlerine ilişkin) topluluğundan, yani Y’ tan başka şey değildir. Düşünce bile dilsel “davranıştan” belirtik ya da örtük “gırtlak-dudak” tepkilerinden başka bir şey değildir. U ve Y, öznenin dışındaki gözlemleyici tarafından saptanabilir ve burada içebakış hiçbir zaman işe karışmaz; ruhbilimcinin görevi de davranışın genel yasalarını saptamak, uyarılar bilinince tepkileri önceden kestirmek ve tepkilerden, bunları doğuran uyarılara yönelmektir.

Davranışçılığın başarısı sıkı bir olguculuk yani nesnel olarak gözlenebilen olgulardan ve bunların yasalarından başka şeyi göz önünde tutmayan bir yöntem olarak ortaya çıkmasından ileri gelir. Ama davranışçılık her davranışın eninde sonunda koşullu reflekse indirgenebileceğini yani ruhsal olanın, organik olanın bir üst yapısından başka şey olmadığını ileri sürerek, metafiziksel hava taşıyan bir kurama düşmekten kaçınamamıştır. Nitekim davranışçılık, Watson’ un basitleştirici şemalarına deneyin zorla kabul ettirdiği düzeltmeler sayesinde verimli olabilmiştir.

Uyarı- yanıt:
Watson’ un göz önünde tuttuğu dar anlamda davranış kavramı bilince başvurmayı bir yana bırakır. Bu görüş açısına göre bilinç çok öznel olduğu için bilimsel inceleme konusu edilemez. Bir insanın ya da herhangi bir canlının davranışı her zaman uyarı ve yanıt terimleri içinde dile getirilebilir. Uyarı terimi dış ortamda (ışık ya da ses dalgaları; koku duyusunu etkileyen parçacıklar; şoklar; asitlerin ve elektrik akımlarının etkileri vb.) ya da iç ortamdan (kasların hareketi ve salgı bezlerinin salgıları) gelen bütün uyarmaları belirtir. Yanıt da çeşitli kasların yaptığı hareketlerin, uyarı etkisiyle kendini gösteren her çeşit salgıyı dile getiren bir terimdir. Uyarı- yanıt ilişkisi rasgele bir ilişki değildir ve bir uyarılmanın gerçekleşmesine yöneliktir. Davranış ruhbiliminin amacı belli bir uyarılar topluluğu ile bunlara verilen yanıtlar arasındaki değişmez ilişkilerin saptanması ve bu terimlerden biri bilinince öbürünün önceden kestirilmesi ya da ortaya çıkarılmasıdır. Watson psikanalizdeki içe bastırma gibi uzun vadeli yanıtları ve uyarı ile yanıt arasında yer alan sinirsel süreçleri bir yana bırakmıştır. Ona göre yanıtın (Y), durumun (D) bir işlevi ( İ) olduğu Y= İ(D) söylenebilir. Yani yanıt belirli bir biçimde gösterilen bir tepkidir.

İnsan kahvaltı eder bisiklete biner konuşur utanır güler ve ağlar .tüm bunlar davranış biçimleridir ;bir organizmanın gözlenebilir gözlene bilir etkinlikleridir .davranışçı yaklaşım sayesinde bir psikolog içsel fonksiyonlarını yerine davranışlarına bakar inceleyebilir. Davranışın psikolojininsek inceleme konusu olduğu yolundaki görüş bu yüzyılın başında Amerikalı psikolog John B. Watson tarafından ortaya atılmıştır. Bu tarihten önce psikoloji zihinsel deneyimleri incelenmesi olarak tanımlanıyor ve psikolojiyle ilgi veriler geniş oranda içe bakış biçimindeki kişisel gözlemlerden oluşuyordu.

İçe bakış kişinin kendi algı ve duygularını dikkatlice inceleyip kaydetmesi anlamına gelmektedir. İçebakış bir uyaranın (örneğin ,çakan bir ışık)yol açtığı anlık duygusal izlenimlerin kaydedilmesinden duygusal deneyimlerin (örneğin, psikoterapi sırasında) uzun süreli araştırılmasına uzanan geniş bir yelpazeye sahiptir. Tanımlanan bu iki tür içebakış her ne kadar bir birine benzemiyor gibi görünse de bunları diğer bilimsel alanlardaki gözlemlerden ayıran özel bir ortak nitelikleri vardır. Doğal bilimlerle ilgili bir gözlemi nitelikli herhangi bir bilim adamı tekrarlaya bilirken içebakış yöntemiyle elde eden bir gözlemi yalnızca bir gözlemci bildirebilir.

Watson içebakışın gereksiz bir yaklaşım olduğunu düşünüyordu. Ona göre psikoloji bir bilim olacaksa verilerinin gözlemlenebilir ve ölçülebilir olması gerekiyordu. İçebakış yöntemiyle kişinin algı ve duygularını yalnızca kendi gözlemleye bilir oysa bir kimsenin davranışları başkalarınca gözlemlenebilmektedir. Watson psikolojinin yalnızca insanlarının ne yaptıklarını davranışlarını inceleyerek nesnel bir haline getirilmesinin mümkün olabileceği görüşü savunmuştur.

Watson’un konumu sonradan davranışçılık adını aldı;davranışçılık 20.yy’ın ilkyarısında psikolojinin yönüne belirlemiştir,ondan doğan uyaran davranım psikolojiside özellikle Harvat psikologlarından B.F.Skiner’in çalışmaları sayesinde etkisini hala sürdürmektedir. Uyaran davranan psikoloji(ya da kısaca S-R psikolojisi ) davranışsal karşılıkları açığa çıkaran uyaranların bu karşılıklara neden olan ödül ve cezalar ile ödül ve ceza örüntülerini değiştirilmesi ile elde edilen davranış değişiklerini inceler.

S-R psikolojisi organizma içerisinde ola gelenleri dikkate almaz. Bu nedenle kimi zaman S-R psikolojisine kara kutu yaklaşma adı verilmiştir. Kutunun içindeki sinir sisteminin etkinlikleri yok sayılır ya da göz ardı edilir. S-R psikologları psikoloji bilimin kutunun içinde neler olduğunu merak etmeksizin doğrudan kutunun içine girenlerle oradan çıkanlarla tem ellendirebileceğini savunurlar. Böylece öğrenilmiş davranışın nasıl değiştiği gözlemlenerek –örneğin hangi ödül ve ceza örüntülerinin en az hata ile en hızlı öğrenmeyi sağladığına bakılarak bir öğrenme kuramı geliştirilebilir. Yararlı olması için kuramın öğrenmenin sinir sisteminde oluşturduğu değişikleri belirlemesine gerek yoktur. Bilimde ve mühendislikte mekanik sistemlerin böyle bir yaklaşımla incelenmesine girdi çıktı analizi adı verilmektedir. Tam bir S-R yaklaşımında bireyin bilinçli deneyimleri dikkate alınmaz. Bilinçli deneyimler yalnızca bunu yaşayan kişinin farkında olduğu olaylardır. Zorlu bir problemi çözdünüz sırada zihninizden geçen düşüncelerin farkında olabilirsiniz. Öfke korku ya da heyecanın nasıl bir duygu olduğunu bilirsiniz. Bir gözlemci eylemlerinizden hangi duyguları yaşamakta olduğumuzu çıkarabilir. Ancak bilinçlilik süreci duygunun o anda farkında olma yalnızca size aittir. Bir psikolog kişinin bilinç deneyimleri hakkında söylediklerini kaydede dilebilir ve bu nesnel bilgiden yola çıkarak kişinin zihinsel etkinlikleri hakkında çıkarsamalarda bulunabilir. Ama S-R psikologları genellikle uyaran ve davranım arasında gerçekleşen zihinsel süreçleri inceleme yoluna gitmezler.

Günümüzde pek az psikolog kendisini katı bir davranışçı olarak tanımlayacaktır. Yine de psikolojide bir çok çağdaş gelişmenin kaynağını davranışçıların çalışmaları oluşturmuştur.

NÖROLOJİ
Her davranışın temelinde son derece karmaşık sinirsel süreçler yer alır. Beyinde oluşan sinirsel süreçler belirli bir düzen izleyerek kaslara geçer ve gözlene bilen davranışlar halinde dışa yansır. İnsan beyni 13 milyarı aşkın sinir sistemi hücresi ve bağlantılardan oluşur. Bu karmaşık düzenin nasıl çalıştığını ayrıntılarıyla bilebilmek yoğun araştırma gerektirir.
Normal insan beyni üzerine deneysel araştırma yapmak,okuyucunun kolayca tahmin edebileceği nedenlerden dolayı, ahlaki ve yasal yönlerden mümkün değildir. Bu yüzden beynin işleyişiyle ilgili bilgilerimiz, hayvanlar üzerinde yapılan deneysel araştırma bulgularına olduğu kadar, trafik kazalarından sonra yapılan beyin ameliyatlarından yapılan gözlemlere dayanır. Örneğin ,trafik kazası sonucu beynin belirli bölgesi yaralanmış kişinin hatırlamayla ilgili sorunları , bellekle beyin bölgesi arsında ilişki olduğunu düşündürür .
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar, beynin işleyişiyle bireyin davranışı ve yaşantısı arasında bir ilişki olduğunu kanıtlamıştır. Örneğin, beyne yerleştirilen elektrotların uyarılmasıyla hayvanlarda ,kızgınlık ve korku belirten davranışlar ortaya çıkmıştır. Aynı biçimde insan beyninin belirli bölgelerinin elektrikle uyarılmasıyla hoş ve hoş olmayan izlenimlerin ortaya çıktığı gözlenmiştir .beyin ameliyatı süresince beynin belirli bölgelerinin elektrikle uyarılması geçmişteki olayların son derece ayrıntılı ve açık bir biçimde hatırlanmasına yol açmıştır.bu yaklaşımı uygulayan bir psikolog, girişte gazete haberi olarak verdiğimiz davranış nörobiyojik süreçler çerçevesi içinde incelediği zaman Mehmetşah Demirtaş davranışını beyin değişik bölgelerinin işleviyle açıklamaya çalışır. İlerde daha ayrıntılı olarak tartışacağımız gibi beynin değişik bölgelerinin işleviyle açıklamaya çalışır. İlerde daha ayrıntılı olarak tartışacağımız gibi ,beynin değişik bölgelerinin işlevleriyle açıklamaya çalışır. İlerde daha ayrıntılı olarak tartışacağımız gibi, beynin değişik bölgeleri birbirinden farklı işlevler görürler. Bu işlevlerden biri beyin kabuğuyla ilgilidir. Korteks olarak adlandırılan beyin kabuğu, çoğu kere saldırgan eğilimlerin sınırlama ve ket vurma gibi bir işlev görür. Beyin kabuğu, entelektüel faaliyet içinde bulunan eğitilmiş kişilerde daha çok gelişir ve bu nedenle, yüksek eğitim görmüş kişilerde saldırgan davranış daha azdır.

Davranışı nörobiyolojik süreçlerle açıklayanlar, kişinin salgı bezlerinin çalışmasını, kanın kimyasal yapısını ve bireyin beslenme düzeyinin de açıklamalarına temel etken olarak alırlar. Bu şekilde düşünen psikologlara göre çevrede olan değişiklikler, örneğin havanın basıncındaki, ısısındaki, veya nemindeki değişiklikler, vücuttaki nörokimyasal değişiklikler kendini gösterir. Bizim bahar yorgunluğu dediğimiz ruh halinin altında iklimle ilgili faktörler yatar.
İnsan beyninin son derece karmaşık bir işleyiş düzeni olması ve araştırmaların deneysel olarak yapılamaması, davranışın nörobiyolojik temeller üzerindeki bilgimizin oldukça sınırlı kalmasına yol açar. Buna karşılık bireyin davranışını, davranışın içinde oluştuğu çevre koşullarıyla açıklamaya çalışan psikologlar davranışsal yaklaşım geliştirirler. Böylece deneysel yöntemin rahatlıkla kullanılabileceği bir yaklaşım olanağı doğar.

30/11/2007 | Kategori: Psikoloji | Yorum (yok) | Yorum Yaz | Kalıcı Bağlantı

PSİKOLOJİDE YAKLAŞIMLAR(BİLİŞSEL YAKLAŞIM-YAPISALCILIK-PSİKODİNA

YAPISALCILIK(Strukturalizm)

 

PSİKODİNAMİK YAKLAŞIM

 

30/11/2007 | Kategori: Psikoloji | Yorum (yok) | Yorum Yaz | Kalıcı Bağlantı

KARAKTER NE DEMEKTİR?

 

  KARAKTER NE DEMEKTİR?

 

  İnsanlar zaman zaman yaşantıları esnasında problemler yaşayarak iç dünyalarında inişler çıkışlar yaşayabilirler.Bu iniş ve çıkışlar sırasında ,kişi belli bir olgunluğa yani duygusal olgunluğa veya daha başka bir deyişle psikolojik olgunluğa erişmişse ,kişi bu iniş çıkışları çok daha rahat atlatarak ,hayatını normal akış düzeninde sürdürebilmektedir.İşte biz bu tip insanları mücadeleci,yılmaz,savaşçı veya sağlam karakterli olarak nitelendiririz.

  Görüldüğü üzere cümlenin sonunda sağlam karakter sözcüğünü kullandım.Peki ne demek bu sağlam karakterli?Bunu biraz açalım isterseniz.Bunu açabilmek için öncelikle karakter tarifini yapmamız gerekiyor.O halde gelin bakalım hep beraber karakterin psikolojideki anlamı neymiş?

      “Karakter ,kişiye özgü duygu ve düşüncelerin ,tutum ve davranışların bütünüdür.”

Karakter de ,kişilikle içinde yaşanılan çevrenin değer yargıları birlikte yorumlanır.Karakter ,aile ,okul gibi toplumsal çevre içinde ,çocukluk çağından itibaren gelişmeye ,biçimlenmeye başlar.Bir insanın duygu,düşünce,yetenek,ilgi,tutum ,davranış ve eylemleri kişiliğini oluşturan başlıca öğeler arasındadır.Bu öğeler insanın görünüşü ,hareketleri,mimikleri,jestleriyle ve çevreye uyumuyla dışarı yansır.Demek ki karakteri oluşturan özellikler çocuğun yaşamını sürdürdüğü alan içinde şekillenerek yavaş yavaş oturmaya başlıyor.Yaklaşık olarak ergenliğin bitimine değin süren bir süreç sonunda değişmeyecek bir biçimde yerine oturuyor.Bundan sonra artık karakter bir kişilik özelliği pozisyonu alır.Belki de büyüklerimizin “Can cıkar Huy çıkmaz” Atasözü ile anlatmak istedikleri artık değişmeyecek ve değişmeyen bu özelliklerdir.

      Karakterin oluşması ile vicdanın oluşması arasında sıkı bir bağ vardır.Eğer çocuk hep acımasız bir ortamda bulunmuşsa , bu çocuğun acıma duygularının olmasını beklemek oldukça ütopik olacaktır.Çünkü çocuk yaşayarak öğrenir .Çocuk ne görürse ,nasıl muamele edilirse ileriki yaşantısında da  bunu bir karakter  özelliği olarak dışarıya yansıtır.

    Sizlere bir örnek vermek istiyorum .Örneğimde ki  kişi gerçek ve kendi öğrencim.Bu yüzdende öğrencimin gerçek adını burada kullanmayacağım.Çünkü bu siteye benim kendi öğrencilerimden  bir çok genç çocuk girip ziyaret edip bana not bırakıyorlar özel yaşantıları ile ilgili olarak.Onun için öğrencimin ismini Volkan olarak kullanacağım.Evet öğrencmin adı Volkan.Öğretmenler Volkandan hep şikayet ederler ,çok konuşuyor diye.Volkan henüz daha 15 yaşında .Genelde bu yaşlarda çocuklar hep derslere  odaklanmakta zorluk çekerler zaten. Fakat öğretmenlerde gençlerin hepnmum gibi olmasını isterler ve sınıflarında kendilerine problem olacak öğrenciyi pek istemezler.Sebebi ise ,öğretmenin elinde yetiştirmesi gereken bir ders müfredatı vardır ve öğretmen bu çerçeve dahilinde dersini işlemek zorundadır,eğer volkan gibi iki ,üç öğrencisi varsa sınıfta zaten o sınıfta öğretmenin pek ders işlemesi mümkün değildir.Aslında mümkündür ama buda farklı yaklaşım tarzlarını gerektirir.Bunu da herkes yakalayamaz veya çok iyi formasyon bilgisine sahip olup davranış değiştirme tekniklerini bilmesi gerekmektedir.Evet bizim volkanımız yaşıtlarına göre cüsse olarak daha zayıf ve çelimsiz üstelik yakışıklı sayılamayacak yüz hatlarına sahip.Genelde bu yaşlarda ergen geçlerin ,karşı cinse kendini beğendirmek için can attığı yaşlar olduğunu artık herkes biliyor zannedersem.Bunun içindir ki gençler bu yaşlarda  spora veya body gitmek isterler.Vucüdları  biraz daha heybetli ,kaslı olsun ve hem kendi hemcinsine hem de karşı cinse daha güçlü daha seksapaliteli gözüksünler  diye.En çok bu yaşlarda gözükür bilek güreşleri ve kolların kalınlığının mezura ile ölçülmesiJ))

   Neyse biz tekrar konumuza dönelim ve volkanımızdan bahsetmeye devam edelim.Evet bizim volkanımız cansız ve cılız bir çocuk anlayaçağınız.Geçen gün Volkanı Müdür beyin

kapısının önde bir iki arkadaşıyla beklerken gördüm.Yanlarına gittim ne olduğunu ve neden beklediklerini sormak için.Bir kavgaya karışmışlardı sabahleyin okul bahçesinde.Zaten öbür iki çocukta volkan gibi okulda problem yaratan çocuklardı.Nasılsın dedim ve ne olduğunu sordum.Öbür iki çocuk bana gayet sakin ve rahat cevap verirken Volkan öyle bir bakışla baktı ki bana adeta damarımda akan kanın durduğunu hissettim.Çocuğun gözlerinde hiçbir acıma belirtisi ve yumuşaklık yoktu.Sanki bana bakan acıması olmayan insanı diri- diri bıçakla kesse gözünden yaş dahi gelmeyecek ve hatta keserken şarkı söyleyecek birini gördüm karşımda.Tüylerim diken-diken  oldu.O an gözlerinin arkasındaki acının nedenini anlamadım anlayamadım yani bana böylesine nefretle bakmasının sebebini .Ama bakışı normal bir insanın bakışından çok farklıydı ve ben o an çocuğun normal olmadığını ,okuldaki öğretmen ve öğrenciler için potansiyel bir tehlike olduğuna karar verdim.Eşimde aynı okulda benimle birlikte çalışıyor oda rehber öğretmen.Aynı zamanda bir özel eğitimci.Ben doğru eşimin yanına gittim .Eşime hemen dedim bu çocuğu hasta hane ye psikiyatriye yönlendirelim ,bu çocuk normal değil.Orada müdür beyin kapısı önünde yaşadığım ve hissettiğim duyguları eşime de anlattım ve aileye telefon  edip çağırdık konuşmak için.Aileye telefon  .etmeden önce müdür beye de gidip yaşadığım gerginliği ve huzursuzluğu anlattım.Müdür beyde aileyi çağırmamızın iyi olacağı düşüncesini benimsedi ve aileye telefon ettik.Anne bugün okula geldi .Volkanı okulun içinde gördüm ve bana annesinin geldiğini söyledi.Fakat o kadar gergindi ki volkan tırnaklarını çatur- çutur yiyordu.Ben hiçbir şey demeden elimi uzattım saçını okşadım ,fakat bu esnada mırıldanıyordu hocam anam beni öldürecek anam beni öldürecek diye.Anneyi görüşmeye aldım  anne ile görüşmem esnasında müdür bey geldi yanımıza .Ben anneye sordum dedim volkanın bu kadar acımasız olmasının sebebi olmalı ,küçükken nasıldı:?Anne kıvırıyor karşımda ve ben anneye geçenlerde yaşadığım duygudan bahsettim,çocuğunun normal bir çocuktan çok farklı olduğunu söyledim.Onun gözlerindeki ifadeyle beni bıçakladığını ve ben bu bıçaklama isteğiyle rahatsızlık duyduğumu dile getirdim.Küçükken volkana nasıl davrandığını sordum.Anne zaten kalabalık bir aile olduklarını ve herkesin çocuğu dövdüğünü falan söyledi ama benim aradığım farklı bir şeydi.Birden aklıma geldi volkanın kollarını hiç açıkta görmemiştim ben .Bazen uzaktan onu izlemlerdim tam ellerine bakacak gibi olur ve kendi kendine kafayı  sallayarak acı dolu bir şarkı mırıldanmaya başlardı.İşte o an anneyi yakaladığımı hissettim ve anneye sordum.Dedim ki siz volkanın kollarına bir şey yaptınız mı? ona hiç işkence ettiniz mi?Anne dedi siz gördünüz mü?Bende dedim evet gördüm:Bu arada müdür beyde bizi dinliyor tabiî ki.Anne dedi bu sefer, evet o kollarındakileri ben yaptım ,Volkan ilkokul 4 de giderken bir gün arkadaşının kalemini getirmiş eve ,ben öyle şey istemem hocanım .Bende bir daha kimsenin bir şeyini alamaması için ekmek bıçağını kızgın ateşte dağlayıp -dağlayıp kollarına yapıştırdımL((((( Duyduklarıma inanamadım .Bu anne bana ne diyordu böyle ve birde kendini savunuyordu karşımda .Ama diyordu ben böyle yapmasam yine aynı hareketlere devam ederdi.Müdür beyde bende şok olmuş vaziyette anneye bakakaldık ve ben annenin normal olmadığına kanaat getirdim.Artık volkanın gözlerindeki bıçak bakışının sırrı çözülmüştü ve artık volkan acımasızlığı karakter özelliği olarak benimsemişti.Volkanı ve anneyi psikiyatriste  yönlendirdik fakat artık volkan için her şeyin çok geç olduğunu düşünüyorum.Çünkü yukarıda da belirttiğim gibi  acımasızlık ve gaddarlık volkanın bir karakter özelliği haline gelmişti.İşte karakter böylesine yaşanılan olaylarla şekillenen bir olgu.

 

YAZAN:Uzman Eğitimci ve Psikolog

NESRİN NAZ(Karaduman)

YAZILAR YAZARDAN İZİNSİZ HİÇ BİR YERDE KOPYALANIP YAYINLANAMAZ YAYINLANIRSA ŞAYET KAYNAK BELİRTİLMEK ZORUNDADIR.

30/11/2007 | Kategori: Psikoloji | Yorum (yok) | Yorum Yaz | Kalıcı Bağlantı

<Önceki Yazılar |